Een van de eerste vragen die Nederlanders me stellen wanneer ze nadenken over een huis kopen of emigreren naar Hongarije, is: “Red je je daar eigenlijk met Engels?” Het eerlijke antwoord: het hangt er heel erg vanaf waar je bent. In Boedapest kom je nog een eind, maar daarbuiten wordt het al snel lastiger.
Boedapest
In Boedapest spreken veel jongeren en mensen in de horeca redelijk Engels. In cafés, restaurants en hotels kun je je vaak goed redden. Ook bij internationale scholen en universiteiten is Engels de standaard.
Toch moet je niet verwachten dat je overal in de stad moeiteloos in het Engels geholpen wordt. Bij instanties zoals de gemeente, het belastingkantoor of zorginstellingen wordt vrijwel alleen Hongaars gesproken. Zelfs simpele zaken zoals formulieren invullen zijn daar in het Hongaars. Zonder hulp is dat voor de meeste buitenlanders vrijwel onmogelijk.
Universiteitssteden: Szeged, Pécs en Debrecen
In steden met een universiteit hoor je Engels wat vaker, vooral onder studenten. Maar zodra je buiten de universiteitskringen komt – bij winkels, scholen of lokale instanties – merk je al snel dat Engels niet vanzelfsprekend is. Jongeren spreken het vaak wel een beetje, maar oudere generaties meestal niet.
Het Balatonmeer
Aan het Balatonmeer kun je met Engels tegenwoordig prima uit de voeten. Jongeren en mensen in de horeca spreken steeds vaker Engels, en in toeristische dorpen gaat dat meestal zonder problemen. Duits blijft nuttig – vooral bij oudere inwoners en toeristen uit Duitsland en Oostenrijk – maar het is niet meer dé taal zoals vroeger. Voor verhuur van een vakantiehuis werkt een Engelstalige advertentie vaak net zo goed, al is Duits als extra optie zeker slim.
Het platteland
Op het platteland moet je er niet vanuit gaan dat je met Engels ver komt. Oudere generaties spreken vaak alleen Hongaars, en zelfs jongeren hebben het wel op school geleerd, maar in de praktijk spreken ze het niet vloeiend. Ook Duits hoor je hier nauwelijks.
Voor veel dagelijkse dingen – de bakker, de huisarts, een afspraak bij de gemeente – is een beetje Hongaars noodzakelijk. Zelfs simpele woorden als “köszönöm” (dank je wel) of “jó napot” (goedendag) maken al verschil. En het mooie is: mensen waarderen het enorm als je het probeert, ook al is je uitspraak niet perfect.
- Horeca en dagelijks leven
- Horeca in Boedapest: vaak redelijk Engels.
- Horeca in universiteitssteden: wisselend, studenten meestal wel.
- Horeca rond Balaton: Engels meestal goed, Duits vaak handig.
- Horeca op het platteland: vrijwel alleen Hongaars.
In supermarkten en winkels geldt hetzelfde beeld: jongeren spreken soms Engels, maar vaak beperkt. Oudere medewerkers meestal helemaal niet.
Overheid en instanties
Bij officiële instanties is de taalbarrière het grootst. Vrijwel alles gaat in het Hongaars. Of je nu je adreskaart moet regelen, een belastingformulier moet invullen of iets met verzekeringen wilt doen: zonder hulp lukt het bijna nooit. Dit is ook precies waar wij Nederlanders bij helpen, want dit stuk is voor nieuwkomers het meest ingewikkeld.
- Werk en zakelijke kansen
- Internationale bedrijven in Boedapest: Engels is vaak voldoende.
- Lokale bedrijven: Hongaars is vrijwel altijd een vereiste.
- Toerisme rond Balaton: Engels werkt prima, Duits als extra is een voordeel.
- Op het platteland: zonder Hongaars kom je meestal niet ver.
- De taal leren: meer dan praktisch
Wat ik iedereen altijd aanraad: leer toch een beetje Hongaars als je hier gaat wonen. Het hoeft niet perfect te zijn – zelfs een paar zinnetjes maken al een wereld van verschil. Zodra je een klein beetje Hongaars spreekt, merk je dat deuren open gaan. Je maakt makkelijker contact met de lokale bevolking, krijgt sneller een praatje en voor je het weet word je uitgenodigd voor een etentje of een borrel.
Hongaren waarderen het enorm als je moeite doet voor hun taal. En wat veel Nederlanders niet weten: Hongaren zijn gek op Nederlanders. Meer Hongaren hebben Nederland bezocht dan je denkt, en vaak krijg je enthousiaste verhalen te horen zodra ze merken dat je uit Nederland komt. Dat maakt het contact nog leuker en persoonlijker.
Conclusie
Engels wordt in Hongarije steeds meer gesproken, maar lang niet overal. In Boedapest en universiteitssteden red je je meestal goed. Rond het Balatonmeer is Engels tegenwoordig de standaard, al helpt Duits er nog steeds. Op het platteland is een beetje Hongaars eigenlijk onmisbaar.
Zie taal niet als een drempel, maar als een kans. Met een paar woorden Hongaars maak je vaak vrienden voor het leven.
